نشاني: تهران - ولنجک - دانشگاه شهید بهشتی - پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی - دبير خانه شبكه ملي پژوهش و فناوري گياهان دارويي
شماره تلفن تماس
نام
شماره تلفن
شماره نمابر
دبیرخانه شبكه
22431599 -021
22431599- 021
آدرس پست الکترونیک
دبیرخانه شبكه
info@mpnet.ir
mpnet@sbu.ac.ir
بومادران
Achillea millefolium L
گياه شناسی:گياه چندساله, ارتفاع ساقه تا 100 سانتيمتر، ايستاده يا افراشته - ايستاده، ضخيم، با رگههاي كند، با غدههاي منقوط، با كركپوش فشرده يا كوتاه انبوه، تا ارتفاع 20 سانتيمتري تقريباً بدون كرك. برگها سبز، 2 - 3 بار شانهاي ، با كركهاي غدهاي منقوط، با كركهاي كم تا كركهاي كوتاه انبوه؛ برگهاي قاعدهاي خطي تا سرنيزهاي، با دمبرگي بطول 7 - 35 سانتيمتر و عرض 1 - 4 سانتيمتر؛ قطعات اوليه متعدد، خطي تا خطي - سرنيزهاي؛ محور برگ به عرض 4/0 - 5/1 ميليمتر؛ قطعات انتهايي خطي باريك، با رأس غضروفي؛ برگهاي مياني ساقه بطول 20 - 90 و عرض 3 - 20 ميليمتر، گاهي در بالا با برگهاي كاملاً تنك يا عريان. شماي عمومي گلآذين ديهيم مركب؛ كپهها 15 - 150 تائي يا بيشتر؛ دمگلآذين بطول 1 تا 8 ميليمتر. گريبان مستطيلي تا تخممرغي. برگههاي گريبان مستطيلي تا سرنيزهاي، نسبتاً نوك تيز يا نوك تيز يا نوك كند و بريده بريده، كمي ناودار، با لبه كم رنگ يا قهوهاي تيره. گلهاي زبانهاي 4 - 6 تائي، سه لوبه كوتاه، كاملاً سفيد تا ارغواني. گلهاي لولهاي 10 - 20 تائي، كوتاهتر از گلهاي زبانهاي. كاهكها غشايي سفيد يا در بالا ارغواني، با رگه مياني سبز، سرنيزهاي يا نوك كند و شرابهاي.
جنس بومادران (Achillea) در ايران 18 گونه گياهي چند ساله دارد كه اغلب آنها از نظر تركيبات شيميايي و مواد مؤثره بهم شباهت دارند ليكن در طب سنتي ايران دو گونه Achillea millefolium و Achillea wilhelmsii كاربرد و مصرف بيشتري از ساير گونهها دارند.
مصارف و كاربردها: يكي از گياهان با ارزش دارويي است كه در ايران اغلب بصورت علف هرز در حاشيه مزارع و باغها ميرويد. براي آن مصارف متعددي بيان شده است. از جمله بومادران براي بندآوردن خونرويهاي بيني، اختلالات قاعدگي، بيخوابي، اختلالات بينائي، وجود خون در ادرار، اخلاط خوني و صرع بكار ميرود، در رفع بيماريهايي نظير قولنجهاي كبدي و كليوي و بواسير نيز مصرف ميگردد. روي سلسله اعصاب و قلب نيز مؤثر است بطوريكه در موارد مختلف مانند خستگي عمومي، ضعف قلب، ورم ماهيچههاي دل و بيماريهاي عصبي مانند ضعف اعصاب، هيستري، صرع، قولنجهاي تشنجآور نيز بكار ميرود. ارزش درماني بومادران بيشتر از نظر خاصيت بندآوردن خون و علاج بواسير است. مصرف شيره تازه گياه قابض بوده و موجبات رفع احتقان و تسكين ناراحتيهاي اعضاء ملتهب و بواسير، شقاق و ترك ناحيه مقعد و نوك پستان ميگردد، چون مدر ميباشد در ازدياد حجم ادرار و دفع سنگ كليه نيز مؤثر است و بادشكن و تببر نيز ميباشد. در استعمال خارج التيام دهنده زخمها، اواسرها و شكاف پوست بدن، ناحيه مقعد و نوك پستان است (زرگري 1361) - بومادران بعنوان معرق، محرك، نيرو بخش، مقوي و قاعده آور تجويز ميشود و براي رفع سرما خوردگي و گرفتگيهاي مجاري تعريق و آغاز تب مفيد است.
طريقه مصرف: 5 تا 10 گرم(برای کودکان 2 تا 5 گرم) سرشاخه گلدارآن را در يک ليتر آب جوش ريخته و 10 دقيقه جهت دم کشيدن آن صبر می نماييد روزی 2 تا 3 فنجان تا بهبودی کامل مصرف شود. توجه: اين دم کرده تا 24 ساعت سالم است و بعد از آن فاسد می شود و بايد هر روز تازه ميل شود.